Kauçuk Kompansatörde Elastomer Seçimi: Akışkan Kadar Ortam da Belirleyici

Kauçuk kompansatör seçerken çapı ve bağlantı tipini belirlemek işin kolay kısmıdır. Zor olan gövdenin hangi elastomerden olacağıdır; ürünün kaç yıl dayanacağı bu kararda belirlenir. Ve bu karar yalnızca taşınan akışkana değil, kompansatörün durduğu yere de bağlıdır.

İki yüzey, iki ayrı sınav

Elastomer gövdenin iç yüzeyi akışkanla, dış yüzeyi makine dairesi havasıyla temas eder. İç yüzeyi zorlayan şey akışkanın kimyasal yapısı ve sıcaklığıdır. Dış yüzeyi zorlayan şey tamamen farklıdır: ozon, güneş ışığı, havadaki yağ buharı ve yakındaki sıcak bir yüzeyden gelen radyant ısı.

Elastomer aileleri bu iki sınavda aynı notu almaz. Sıcak suya ve ısıya iyi dayanan bir karışım, altından yağ damlayan bir pompanın yanında şişip yumuşayabilir. Yağa dayanıklı bir başkası, açıkta kaldığında ozon etkisiyle yüzeyinden ince çatlaklar vererek yaşlanır. Bu yüzden “hangi elastomer en iyi” sorusunun cevabı yoktur; cevabı olan soru şudur: bu akışkan ve bu ortam için hangisi.

Sipariş öncesi netleştirilecek üç şey

• Akışkan ne ve içinde ne var. Su demek yeterli değildir: glikol oranı, dozlanan kimyasal, kompresör devresinden gelen yağ izi elastomer kararını değiştirir.
• Sürekli çalışma sıcaklığı ve tepe sıcaklık. Elastomer tepe sıcaklıkta bir kez yaşlanır ve bu geri dönmez. Devreye alma sırasındaki kısa süreli yüksek sıcaklık da hesaba girer.
• Kompansatör nerede duruyor. Kapalı bir şaftta mı, çatıda açıkta mı, kızgın bir hattın hemen yanında mı. Aynı pompa grubunun iki kompansatörü farklı ortamda duruyorsa farklı malzeme gerekebilir.

Gövde flanşı ayrı bir karardır

Elastomer doğru seçilmiş olsa bile bağlantı flanşı korozyona uğruyorsa bağlantı gider. Flanşın işi cıvata yükünü taşımak ve elastomer dudağı karşı flanşa bastırmaktır; o yük azaldığı anda sızıntı başlar. Sfero döküm flanşlar yaygın ve ekonomiktir, kapalı makine dairesinde uzun süre sorunsuz çalışır. Soğuk su hattında dış yüzeyde yoğuşma oluyorsa, hat açıkta veya kıyı tesisindeyse, flanş malzemesi ve yüzey koruması ayrı bir karar olarak ele alınmalıdır — yoksa elastomer sapasağlam kalırken bağlantı gevşer.

Dişli tipin yeri

Küçük çapta flanş çifti kompansatörün kendisinden daha fazla yer kaplar. Dişli uçlu tip bu durumda pompanın hemen çıkışına sığar: fan coil kolları, küçük sirkülasyon pompaları ve dar tesisat odaları için pratik çözüm budur. Tek dikkat noktası sıkma işlemidir; dişli bağlantı sıkılırken gövdenin burulmaması, elastomerin dönerek ön gerilme almaması gerekir. Gövdeyi tutup rakoru çevirmek doğru sıradır.

Kauçuk mu, metal körük mü

İki ailenin ayrıldığı yer gürültüdür. Elastomer gövde, titreşim enerjisinin bir bölümünü kendi içinde ısıya çevirerek sönümler; metal körük ise esnek olmasına rağmen titreşimi büyük ölçüde iletir. Gövde kaynaklı gürültünün yapıya geçmesini kesmek istiyorsanız kauçuk tarafta daha fazla kazanç vardır.

Karşılığı iki sınırdır. Birincisi sıcaklık: elastomerin çalışma sıcaklığı metal körüğün çok altındadır. İkincisi yaşlanmadır. Metal körükte ömrü belirleyen şey açma-kapama ve genleşme çevrimlerinin sayısıdır; elastomerde ise çevrimden bağımsız olarak zamanın kendisi de bir etkendir. Hiç hareket etmeyen bir kauçuk kompansatör de yaşlanır. Bu yüzden kauçuk gövdeli elemanlar periyodik gözle kontrol listesine girer: yüzeyde ince çatlak ağı, lokal şişme, dudakta kalıcı ezilme ve cıvata yükünün azalması aranır.

Özetle

Kauçuk kompansatör siparişi bir çap ve bir bağlantı tipiyle verilemez. Akışkanın içeriği, sürekli ve tepe sıcaklık, kompansatörün bulunduğu ortam ve flanş malzemesi birlikte belirtilirse doğru ürün gelir. Bu bilgiler verilmediğinde gelen ürün genel maksat bir karışım olur ve ortam onu ne kadar zorluyorsa o kadar erken değişir.