Kompansatörde Bağlantı Tipi: Yivli, Flanşlı ve Kaynak Boyunlu Uçlar

Körük doğru seçildikten sonra geriye tek bir karar kalır: bu parça hatta nasıl bağlanacak. Yivli, flanşlı ve kaynak boyunlu uçlar aynı körüğü taşıyabilir ama hattın kurulum hızını, ileride sökülüp sökülemeyeceğini ve kaç tane potansiyel sızıntı noktası taşıdığını değiştirirler. Mevcut ve çalışan bir hatta ekleme yapılıyorsa seçenekler ayrıca daralır.

Yivli bağlantı: sahada hız

Yivli bağlantıda boru ucuna açılmış yive iki yarım kelepçe oturur; sızdırmazlık kelepçenin içindeki contayla sağlanır. Kaynak yoktur, cıvata sayısı azdır, birleşme dakikalar içinde tamamlanır. Yangın hatlarında ve mekanik odalarda yaygın olmasının nedeni budur: hattın kurulum hızı doğrudan iş programına yazılır.

İkinci bir özelliği, esnek tip kelepçenin bir miktar açısal tolerans tanımasıdır. Boru ucu birkaç derece sapmış olsa bile birleşme sızdırmaz. Bu montajı kolaylaştırır; ama bir uyarı da getirir. Tanınan tolerans, montaj hatasını kabul etmek için değildir. Her birleşmede küçük bir açısal serbestlik varsa, uzun bir hat eksende tutulmadığında bu serbestlikler toplanır ve hat yavaşça yoldan çıkar. Yivli hatta da kılavuz mesnet gerekir.

Üç pratik kısıt: yiv geometrisi sızdırmazlığı belirlediği için sahada açılan yivin ölçüsü kontrol edilmelidir; farklı yiv sistemlerinin kelepçeleri birbirinin yerine kullanılmaz; ve bağlantının taşıdığı eksenel yük sınırlıdır — itme kuvvetini birleşmeye yüklemeyin, mesnede yükleyin.

Flanşlı: sökülebilirlik

Flanşlı uç, körük değişiminde, hattın bir kolunu kör tapayla kapatmada ve bakım için parça çıkarmada tek pratik yoldur. Bedeli standart uyumu ve conta bakımıdır.

• Flanş standardı birebir uymalıdır. Dış çapları benzeyen iki flanş, delik dairesi ve cıvata düzeni farklıysa birleşmez.
• Cıvatalar çapraz sırayla ve eşit torkla sıkılır. Eşitsiz sıkma, contayı bir tarafta ezip diğer tarafta boş bırakır.
• Her flanş çifti bir conta, yani zamanla yorulan bir sızdırmazlık demektir.

Delikleri hizalamak montajda sorun oluyorsa döner flanşlı seçenek bu sorunu ortadan kaldırır; flanş yerinde döner ve boruyu çevirmek gerekmez.

Kaynak boyunlu: sızıntı noktası bırakmaz

Kaynaklı uçta conta yok, cıvata yok, gevşeyecek bir şey yok. İzolasyon altında kalan, yüksekte duran, sızıntısının geç fark edileceği hatlarda tercih edilme nedeni budur. Karşılığı sökülemezlik ve devreye alma süresine eklenen kaynak işçiliğidir.

En sık atlanan konu ise üçüncüsüdür: kaynak ısısı körüğe ulaşmamalıdır. Körük ince cidarlıdır; uç borunun kaynağı sırasında ona giden ısı malzemenin yapısını değiştirebilir, kıvrımları deforme edebilir. Pratikte alınan önlemler şunlardır:

• Kaynak ağzı körükten olabildiğince uzak tutulur; gerekiyorsa araya bir uç boru eklenir.
• Kaynak sırasında körük ısı bariyeriyle örtülür ve pasolar arasında soğuma süresi bırakılır.
• Taşlama tozu ve kaynak sıçrantısı körük yüzeyine düşürülmez. Paslanmaz yüzeye gömülen demir partikülü nokta korozyonunun başlangıç noktasıdır.
• Körük üzerine ark verilmez ve şase pensesi, akımın körükten geçmeyeceği tarafa bağlanır.

Mevcut hatta sonradan ekleme

Çalışan bir hatta kompansatör eklemek, iki ucu sabitlenmiş bir boruya parça sokmaktır: kesilen yerde hiçbir uç dönemez, hiçbir boşluk kendiliğinden açılmaz. Seçim bu kısıttan çıkar.

• Hat boşaltılabiliyor, sıcak çalışma izni var ve sızıntı toleransı sıfırsa: kaynak boyunlu.
• Hat kısa süre durabiliyor ve ileride bakım bekleniyorsa: döner flanşlı.
• Duruş süresi çok kısa ya da kaynak yapılamıyorsa: yivli.

Hangi uç tipini seçerseniz seçin, iki kural değişmez: kompansatör hattın en son monte edilen parçası olur ve mesnet düzeni önce yapılır. Bağlantı tipi montajın nasıl yapıldığını belirler; kompansatörün çalışıp çalışmayacağını belirleyen şey hâlâ sabit ve kılavuz mesnetlerdir.