Titreşim Yutucu Kompansatör: Pompa, Kompresör ve Fan Bağlantısında Yolu Kesmek

Bir pompanın ürettiği gürültünün önemli bir kısmı kulağınıza havadan gelmez. Gövdeden boruya, borudan kelepçeye, kelepçeden betona geçer ve üç kat yukarıdaki bir odada duvardan duyulur. Bunun adı gövde kaynaklı gürültüdür ve havayla yayılan gürültü gibi susturucu ya da akustik kaplamayla değil, yolu kesilerek önlenir.

Yol kaç yerden geçer

Titreşim kaynaktan çıkar ve bulduğu her rijit bağlantıdan ilerler. Bir pompa grubunda yol genelde üç koldan oluşur: makine kaidesi, elektrik ve kumanda bağlantıları, ve boru hattı. Kaideye titreşim takozu konup boruya esnek bağlantı takılmazsa sonuç değişmez; titreşim takozun yanından dolaşıp boruya biner. Üç kolun da kesilmesi gerekir, çünkü biri rijit kaldığında diğerlerine yapılan iş boşa gider.

Boru kolunu kesen eleman esnek bağlantıdır. Elastomer gövde, yüksek frekanslı ve küçük genlikli hareketi kendi içinde sönümler; boruya iletilen enerji belirgin biçimde düşer.

Limit rot burada ne yapıyor

Titreşim yutucu tiplerde limit rotun amacı eksenel genleşme karşılamak değildir — tersine, eksenel hareketi kısıtlamaktır. Rotlar akışkan basıncından doğan eksenel itme kuvvetini üzerine alır ve kompansatörün basınç altında açılmasını sınırlar. Geriye kalan serbestlik titreşim ve bir miktar yanal esnemedir; istenen tam olarak budur.

Gerekçesi şudur: bir pompa ağzı sabit mesnet değildir. Eksenel itme kuvveti serbest bırakılırsa bu kuvvet pompanın gövdesine ve flanşına biner. Pompa gövdesi bir boru mesnedi olarak tasarlanmamıştır; salmastra ve rulman yükleri bu kuvvetle birlikte artar ve hizalama bozulur. Rot, kuvveti kompansatörün kendi içinde kapatarak ekipmanı bu yükten kurtarır.

Yerleşim kuralları

1. Kompansatörü ekipman ağzına mümkün olduğunca yakın koyun. Arada kalan her rijit boru parçası titreşimi taşır. O parça bir kelepçeye kadar uzanıyorsa, titreşim kompansatöre varmadan yapıya geçer ve eleman geç kalmış olur.
2. Kompansatörden hemen sonra ilk mesnedi yapın. Esnek eleman boru hattının ağırlığını taşımaz. Ardında mesnet yoksa boru kendi ağırlığıyla kompansatörü çeker, gövde bir yöne sarkar ve ömür o sarkma yönünde kısalır.
3. İlk mesnedi yapıya titreşim yalıtımlı bağlayın. Kompansatörün hemen arkasına rijit bir askı yapılırsa kazanılan kesme büyük ölçüde geri verilir.
4. İki ekipman arası bağlantıda her iki uca da esnek eleman koyun. Tek uç kesildiğinde titreşim diğer uçtan yoluna devam eder.

Esnek bağlantı hizalama hatasını gizlememeli

Pompa flanşı ile boru flanşı aynı eksende değilse kauçuk bir kompansatör bu kaçıklığı yutar ve montaj tamamlanır. Bu bir çözüm değil, ertelenmiş bir arızadır. Eleman sürekli bir ön gerilme altında çalışır; gövdenin bir tarafı hiç gevşemez ve yorulma oradan başlar.

Kompansatör hareketi karşılamak için konur, montaj hatasını örtmek için değil.

Ayrıca kaçıklığın nedeni genellikle pompa ile motorun ya da kaide ile hattın hizasızlığıdır. Kompansatör belirtiyi gizlerken titreşimin kaynağı yerinde kalır ve zamanla büyür. Esnek bağlantı takıldıktan sonra titreşim hâlâ yüksekse aranacak yer kompansatör değil, hizalamadır.

Bakım tarafı

Titreşim yutucu elemanlar, çalışma koşulları en zorlu olan kompansatörlerdir: sürekli hareket hâlindedirler ve hareket çevrimleri saniyelerle ölçülür. Bu yüzden periyodik kontrol listesinde yerleri vardır. Bakılacak şeyler basittir — gövde yüzeyinde çatlak, flanş dibinde şişme, cıvata yükünün azalması ve rot somunlarının yerinden kayması.